Kira Sözleşmesinin Hukuki Niteliği ve Unsurları

TBK Madde 299: “ Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.”  

Bu tanımda adi kira ve ürün kirası birlikte değerlendirilmiştir. 

KİRA SÖZLEŞMESİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ 

  1. Rızai bir sözleşmedir: Tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanları sözleşmenin kurulması için yeterlidir ayrıca şeyin teslimine gerek yoktur. Teslim ifaya ilişkin bir husustur. 
  1. İvazlı(karşılıklı) bir sözleşmedir: Kullanma karşılığında bir bedel doğar.  
  1. Tam iki tarafa borç yükleyen, sinallagmatik bir akittir. 
  1. Sürekli(devamlı) borç ilişkisi doğuran bir sözleşmedir. 

KİRA SÖZLEŞMESİNİN UNSURLARI 

Kira sözleşmesinin 3 esaslı unsuru vardır. Bu esaslı unsurlardan biri eksikse sözleşme geçersizdir.

1.Tarafların anlaşması 

Taraflar kiralananın bir ücret karşılığında kullanılması konusunda anlaşmış olmalıdır. Kira sözleşmesi rızai bir sözleşme olduğu için kiralananın, kiracıya teslimine gerek yoktur. Sözleşme, anlaşma sağlandığı an kurulmuş sayılır. 

Kira sözleşmesi herhangi bir şekil şartına bağlı değildir. Yazılı ve sözlü olarak kurulabileceği gibi zımmi(örtülü) irade beyanıyla da kurulabilir.  

2.Kiralanan Şey 

Taşınır, taşınmaz ve bazı haklar kiralanan şey olabilir. Adi kira sözleşmesi cismani bir varlığı olan menkul ve gayrimenkuller üzerinde kurulur.  

Kira sözleşmesinin kurulabilmesi için; kiraya verenin, kiralanan şeyin maliki olmasına gerek yoktur. Örneğin; Almanya’da ikamet eden A’nın İstanbul’da bulunan evini, kardeşi B kiraya verebilir. 

3.Kira Bedeli 

Kira sözleşmesi ivazlı bir sözleşmedir. İşte bu ivaz yani kira bedeli, kira sözleşmesini kullanım ödüncü(ariyet) sözleşmesinden ayırır.  

Kira bedeli para olmak zorundadır. 13 Eylül 2018 tarihinde yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile konut ve çatılı iş yeri kiralarının Türk parası cinsinden olması zorunlu kılınmıştır. Kira bedelinin para olamadığı sözleşmeler(altın, hizmet edimi vb.) nitelik itibariyle kira sözleşmesi olmaktan çıkar, karma sözleşme haline dönüşür.  

Kira bedeli kira sözleşmesinin 3 esaslı unsurundan biridir. Kira bedelinin belirlenmediği sözleşmeler kurulmamış sayılmalıdır. Kira miktarının taraflar arasında konuşulmadığı ve ileri bir tarihte belirlenmeye bırakıldığı durumlarda TBK m.2 uygulanamaz.(TBK m.2:” Taraflar sözleşmenin esaslı noktalarında uyuşmuşlarsa, ikinci derecedeki noktalar üzerinde durulmamış olsa bile, sözleşme kurulmuş sayılır. İkinci derecedeki noktalarda uyuşulamazsa hâkim, uyuşmazlığı işin özelliğine bakarak karara bağlar”.

Kira bedeli belirlenmeden kiralanın, kiracıya teslim edilmiş olması sözleşmeyi geçerli hale getirmez. Böyle bir durumda yargıç sadece kullanılan döneme ilişkin dürüstlük kuralı çerçevesinde bir kira miktarına hükmeder. 

Taraflar kira bedelini sözleşme özgürlüğü ilkesi gereğince serbestçe kararlaştırabilirler. Gabine ilişkin genel kurallar saklıdır. 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir